W kanonie lektur szkolnych, podobnie jak w całej podstawie programowej, z roku na rok pojawiają się pewne zmiany. Zazwyczaj nie są one zbyt duże, a pewne pozycje pojawiają się wśród lektur obowiązkowych już od kilkudziesięciu lat, nie brak w nim jednak ciekawych, nietypowych książek.

„Mały Książę” Antoine de Saint-Exupéry’ego

„Mały Książę” jest lekturą obowiązkową, w dużym stopniu odbiega jednak od innych lektur szkolnych (https://ksiegarnia.pwn.pl/Ksiazki/Lektury-szkolne,706212865,k.html) z tej kategorii. Jest to raczej przypowieść, którą można traktować dwojako – w sposób bezpośredni, podany na tacy przez autora lub doszukując się w nim drugiego dna, przekazującego ważne wartości moralne. W związku z tym „Mały Książę” jest najlepszym dowodem na to, że lektury szkolne nie zawsze są nudne i oczywiste.

„Kamienie na szaniec” Aleksandra Kamińskiego

Choć jest to lektura nieco bardziej typowa, ze względu na poruszony temat drugiej wojny światowej, wielu uczniów ocenia ją jako jedną z bardziej interesujących pozycji w kanonie lektur obowiązkowych. „Kamienie na szaniec” opowiadają o harcerzach, którzy sprzeciwiali się okupującym Polskę Niemcom. Jest to książka przekazująca ważne wartości, takie jak odwaga czy patriotyzm.

„Stary człowiek i morze” Ernesta Hemingwaya

Krótkie opowiadanie, będące w rzeczywistości przypowieścią. Opowiada o starym rybaku, który próbował złowić dużą rybę, jednak kiedy ostatecznie mu się to udało, została ona zjedzona przez rekiny. Opowieść ta ukazuje postawę człowieka, który nie ugina się pod wpływem przeciwności losu i zawsze próbuje walczyć o osiągnięcie swojego celu.